DESTEK HİZMETLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Yap-İşlet-Devret

YAP-İŞLET-DEVRET MODELİ VE GÜMRÜK KAPILARI

Yap-işlet-Devret (YİD) Modeli; ileri teknoloji veya yüksek maddi kaynak ihtiyacı duyulan projelerin gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere geliştirilen özel bir finansman modelidir.
 
YİD modeli çerçevesinde yapılacak işlemler, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve  2011/1807 sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Karar”da düzenlenmiştir.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı; bütçe dışı alternatif finansman imkanı sağlaması, kısa sürede sağlıklı bir altyapıya kavuşturması, hizmet için gereken fiziki yapının yanı sıra her türlü teknoloji imkanıyla donatılması, iş akışlarının doğru kurgulanması, bu kurguya uygun yapılanma ile sınır geçişlerinin kolaylaştırılması, hizmet alan ve hizmet sunanların genellikle yerleşim yerinden uzak olan bu noktalarda ihtiyaçlarının karşılanması, diğer ülkelere iyi uygulama örneği teşkil etmesi, yasal prosedürlerin tamamlanması sonrasında ortak kapı modelinin hayata geçirilebilir olması gibi gerekçelerle Gümrük Kapıları başta olmak üzere gümrük tesislerini Yüksek Planlama Kurulundan aldığı yetki çerçevesinde  Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile yapılandırmaktadır.

Yap işlet devret modeli ile yenilenen gümrük kapılarında;

  • Kısa sürede hizmet için gereken fiziki yapı,
  • Doğru kurgulanan iş akışları,
  • Bu kurguya uygun yapılanma ile kolaylaşan gümrük hizmetleri,
  • Bu kolaylaştırma ticaret erbabı açısından azalan maliyetler,
  • Donanımlı teknoloji yapı,
  • Bu donanım katkı sağlayacağı güvenli ticaret,
  • Hizmet sunan ve hizmet alanlar için daha sağlıklı bir altyapı oluşturulmaktadır.
 

YAPIMI BİTEN GÜMRÜK İDARELERİ
 
GÜRBULAK GÜMRÜK KAPISI
 
Yüksek Planlama Kurulunun 05.12.2000 tarihli ve 2000/T-43 sayılı yetki kararına istinaden Gürbulak Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Uluslararası Nakliyeciler Derneği ile 29.11.2001 tarihli Uygulama Sözleşmesi imzalanmış olup, 10.800.000 USD yatırım maliyetine yaptırılmış ve işletici kuruluşa 15 yıl işletme süresi verilmiştir.
Uluslararası Nakliyeciler Derneği tarafından işletilen kapı 01.11.2002 tarihinde işletmeye açılmıştır. Türkiye’nin karayolu taşımacılığında % 5’lik paya sahip olan Gürbulak Gümrük Kapısı İran’a yapılan karayolu taşımacılığının yaklaşık % 75’ini karşılamaktadır.
 
Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler








 
HABUR GÜMRÜK KAPISI
 
Yüksek Planlama Kurulunun 04.08.2013 tarihli ve 2003/T-16 sayılı yetki kararına istinaden Habur Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile 30.12.2004 tarihli Habur Gümrük Kapısı Yeni Hizmet Binaları, Ticari Tesisleri İle Mütemmimlerinin Yapım, İşletme Ve Devrine İlişkin Sözleşme imzalanmış olup, 17.900.000 TL yatırım maliyetine yaptırılmış ve işletici kuruluşa 15 yıl işletme süresi verilmiştir.
 
Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. tarafından işletilen kapı 10.07.2006 tarihinde işletmeye açılmıştır. Habur Gümrük Kapısı, yaklaşık % 25 pay ile Türkiye’nin en yoğun araç geçişinin yaşandığı 1. gümrük kapısıdır.
 
Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler




 

İPSALA GÜMRÜK KAPISI
 
Yüksek Planlama Kurulunun 05.12.2000 tarihli ve 2000/T-43 sayılı yetki kararına istinaden İpsala Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile 28.11.2001 tarihli İpsala Gümrük Kapısı Yeni Hizmet Binaları, Ticari Tesisler ile Mütemmimlerinin Yapım, İşletme ve Devrine İlişkin Sözleşme imzalanmış olup, 3.500.000 USD yatırım maliyetine yaptırılmış ve işletici kuruluşa 10 yıl işletme süresi verilmiştir.
 
UMAT Gümrük ve Turizm İşletmeleri Ticaret A.Ş. tarafından işletilen kapı 19.10.2003 tarihinde işletmeye açılmıştır. İpsala Gümrük Kapısı Türkiye ile Yunanistan arasında yolcu ve araç geçişinin yapıldığı en büyük gümrük olup, iki ülke arasında Tır geçişlerinin yapıldığı tek gümrük kapısıdır.
Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler







 
KAPIKULE GÜMRÜK KAPISI
 
Yüksek Planlama Kurulunun 02.12.2004 tarihli ve 2004/T-34 sayılı yetki kararına istinaden Kapıkule Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. ile 27.08.2007 tarihli Kapıkule Gümrük Kapısı Yeni Hizmet Binaları, Ticari Tesisler ile Mütemmimlerinin Yapım, İşletme ve Devrine İlişkin Sözleşme imzalanmış olup, 131.980.003 TL yatırım maliyetine yaptırılmış ve işletici kuruluşa 20 yıl işletme süresi verilmiştir.
 
Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. tarafından işletilen kapı 21.11.2008 tarihinde işletmeye açılmıştır. Avrupa’ya yapılan karayolu taşımacılığının yaklaşık % 55’ini karşılamaktadır. Trakya Bölgesinin en yoğun kapısı olan Kapıkule Gümrük Kapısı, Habur Gümrük Kapısından sonra, yaklaşık % 20 pay ile Türkiye’nin en yoğun araç geçişinin yaşandığı 2. gümrük kapısıdır.
 
Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler











 
HAMZABEYLİ GÜMRÜK KAPISI
Yüksek Planlama Kurulunun 02.02.2007 tarihli ve 2007/T-2 sayılı yetki kararına istinaden Hamzabeyli Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. ile 24.01.2008 tarihli Hamzabeyli Gümrük Kapısı Yeni Hizmet Binaları, Ticari Tesisler ile Mütemmimlerinin Yapım, İşletme ve Devrine İlişkin Sözleşme imzalanmış olup, 10.740.900 TL yatırım maliyetine yaptırılmış ve işletici kuruluşa 7 yıl işletme süresi verilmiştir.
 
Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. tarafından işletilen kapı 04.04.2009 tarihinde işletmeye açılmıştır.
 
Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler








 
SARP GÜMRÜK KAPISI
Yüksek Planlama Kurulu’nun 07.03.2003 tarihli ve 2003/T-4 sayılı yetki kararına istinaden Sarp Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. ile 19.10.2007 tarihli Sarp Gümrük Kapısı Yeni Hizmet Binaları, Ticari Tesisler ile Mütemmimlerinin Yapım, İşletme ve Devrine İlişkin Sözleşme imzalanmış olup, 40.747.398 TL yatırım maliyetine yaptırılmış ve işletici kuruluşa 20 yıl işletme süresi verilmiştir.
 
Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. tarafından işletilen kapı 04.03.2009 tarihinde işletmeye açılmıştır. Yaklaşık % 25 pay ile Türkiye’nin en yoğun yolcu geçişinin yaşandığı 1. gümrük kapısıdır.

Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler
 










CİLVEGÖZÜ GÜMRÜK KAPISI
Yüksek Planlama Kurulu’nun 07.03.2003 tarihli ve 2003/T-4 sayılı yetki kararına istinaden Cilvegözü Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile 28.04.2005 tarihli Cilvegözü Gümrük Kapısı Yeni Hizmet Binaları, Ticari Tesisleri ile Mütemmimlerinin Yapım, İşletme ve Devrine İlişkin Sözleşme imzalanmış olup, 11.569.850 TL yatırım maliyetine yaptırılmış ve işletici kuruluşa 13 yıl işletme süresi verilmiştir.

Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. tarafından işletilen kapı 01.11.2002 tarihinde işletmeye açılmıştır.

Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler










 
NUSAYBİN GÜMRÜK KAPISI
Yüksek Planlama Kurulu’nun 30.05.2007 tarihli ve 2007/T-14 sayılı yetki kararına istinaden Nusaybin Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. ile 02.09.2010 tarihli Nusaybin Gümrük İdaresinin İhtiyaç Duyduğu Bina Ve Altyapı Tesisleri Projesinin Uygulama Sözleşmesi imzalanmış olup, 31.000.000 TL yatırım maliyetine yaptırılmış ve işletici kuruluşa 20 yıl işletme süresi verilmiştir.

Uygulama sözleşmesinde öngörülen 12 aylık yatırım dönemi sonunda kapı yenilenmiş olmasına karşın Suriye tarafında yaşanan olaylar ve karşı tarafta bir kapı yapılmamış olması nedeniyle faaliyete geçirilememiştir.

Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler










ÇILDIR/AKTAŞ GÜMRÜK KAPISI
Ardahan’ın Çıldır ilçesinde yer alan Çıldır/Aktaş Gümrük Kapısı Ülkemizi Gürcistan’ın Kartsakhi Gümrük Kapısı’na bağlamakta olup Yüksek Planlama Kurulunun 2011/T-2 sayılı yetki kararına istinaden Yap-İşlet-Devret Modeli ile yapılması için Bakanlığımız,  Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. arasında 05/07/2012 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.

Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A. Ş. tarafından işletilecek olan kapının yapım çalışmaları Yap-İşlet-Devret Modeli kapsamında 2015 Ekim ayı itibariyle tamamlanmış olup  75.961 m² alan üzerinde 3 adet giriş ve 3 adet çıkış peronu ile hizmet vermeye başlamıştır.

Çıldır/Aktaş Gümrük Kapısı’nın resmi açılış töreni 18/10/2015 tarihinde Sayın Bakanımız Cenap AŞCI’nın katılımıyla yapılmıştır.

Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler






DİLUCU GÜMRÜK KAPISI
Iğdır’ın Aralık ilçesinde yer alan Dilucu Gümrük Kapısı Ülkemizi Nahcıvan’ın Sederek Gümrük Kapısı’na bağlamakta olup Yüksek Planlama Kurulu’nun 2008/T-6 sayılı yetki kararına istinaden Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Bakanlığımız,  Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. arasında 05/07/2012 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.

Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A. Ş. tarafından işletilecek olan kapının yenileme çalışmaları Yap-İşlet-Devret Modeli kapsamında 2015 Eylül ayı itibariyle tamamlanmış olup 79.867 m² alan üzerinde 3 adet giriş ve 3 adet çıkış peronu ile hizmet vermeye başlamıştır.

Dilucu Gümrük Kapısı’nın resmi açılış töreni 19/10/2015 tarihinde Sayın Bakanımız Cenap AŞCI’nın katılımıyla yapılmıştır.

Modernizasyon Öncesi ve Sonrasına Ait Görüntüler



 







YAPIMI DEVAM EDEN İDARELER
 
HALKALI GÜMRÜK İDARESİ
Yüksek Planlama Kurulu’nun 07.08.2003 tarihli ve 2003/T-4 sayılı yetki kararına istinaden Halkalı Gümrük İdaresinin Yap-İşlet-Devret Modeli ile yeniden yapılandırılması için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. ile 05.07.2012 tarihli Esendere, Çıldır/Aktaş, Dilucu, Ka­pıköy Ve Halkalı Gümrük İdarelerinin İhtiyaç Duyduğu Bina Ve Altyapı Tesisleri Projelerinin Uygulama Sözleşmesi imzalanmış olup, 111.508.905.-TL yatırım maliyeti karşılığında işletici kuruluşa 19 yıl işletme süresi verilmiş, 142/1 no'lu parselde yatırıma başlanmıştır. 
 
Yatırım tamamlanmış ve geçici kabul işlemleri başlatılmıştır.






 
KAPIKÖY GÜMRÜK KAPISI
Yüksek Planlama Kurulunun 21.01.2011 tarihli ve 2011/T-2 sayılı yetki kararına istinaden Kapıköy Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Gümrük ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. ile 05.07.2012 tarihli Esendere, Çıldır/Aktaş, Dilucu, Ka­pıköy Ve Halkalı Gümrük İdarelerinin İhtiyaç Duyduğu Bina Ve Altyapı Tesisleri Projelerinin Uygulama Sözleşmesi imzalanmış olup, 38.604.558 TL yatırım maliyeti karşılığında işletici kuruluşa 19 yıl işletme süresi verilmiş olup yatırım faaliyetlerine başlanmıştır.

Ayrıca, ülkemizin üç büyük demiryolu hudut kapısı arasında olup, doğuya açılan tek demiryolu hudut kapımızdır. 2013 yılı Temmuz ayı içerisinde tren X-Ray cihazının geçici kabulü yapılmış ve faaliyete geçişi sağlanmıştır.







ESENDERE GÜMRÜK KAPISI
Yüksek Planlama Kurulunun 13.03.2008 tarihli ve 2008/T-6 sayılı yetki kararına istinaden Esendere Gümrük Kapısının Yap-İşlet-Devret Modeli ile yenilenmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Gümrük ve Turizm İşletmeleri Ticaret A.Ş. ile 05.07.2012 tarihli Esendere, Çıldır/Aktaş, Dilucu, Ka­pıköy Ve Halkalı Gümrük İdarelerinin İhtiyaç Duyduğu Bina Ve Altyapı Tesisleri Projelerinin Uygulama Sözleşmesi imzalanmış olup, 32.450.071 TL yatırım maliyeti karşılığında işletici kuruluşa 19 yıl işletme süresi verilmiştir.
2015 yılı sonuna kadar yatırımın tamamlanması öngörülmektedir.